Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης ή σε περίπτωση καταχώρησης αγωγής διαζυγίου, το οικογενειακό Δικαστήριο μπορεί κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ύστερα από αίτηση ενός από τους συζύγους, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμοποιείται ως κύρια διαμονή των ιδίων, ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι ο κύριος ή έχει το κύριο δικαίωμα χρήσης του.
Κατά την άσκηση της εν λόγω εξουσίας, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, το συμφέρον των ανήλικων τέκνων, τις στεγαστικές ανάγκες των συζύγων, τις οικονομικές τους δυνατότητες, καθώς και τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Ενδεικτικά, η αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης μπορεί να παραχωρηθεί στον ένα σύζυγο όταν για παράδειγμα αυτός έχει την κύρια φροντίδα των ανήλικων τέκνων και η παραμονή τους στη συζυγική κατοικία εξυπηρετεί τη σταθερότητά τους ή ο άλλος σύζυγος διαθέτει εναλλακτική κατοικία ή μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα εξεύρεσης στέγης.
Ειδικότερα, σε περίπτωση που το δικαίωμα χρήσης της οικογενειακής στέγης πηγάζει από σχέση εργασίας μεταξύ ενός εκ των συζύγων και τρίτου προσώπου, η παραχώρηση της χρήσης της στον άλλο σύζυγο προϋποθέτει τη συναίνεση του τρίτου.
Μια τέτοια απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου, υπόκειται σε αναθεώρηση, όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις. Τέτοιες περιστάσεις μπορεί να αφορούν οποιαδήποτε ουσιώδη διαφοροποίηση των πραγματικών δεδομένων που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης του αρχικού διατάγματος.
Σύμφωνα με το Ν.23/90, στο άρθρο 17(1) παρατίθενται οι προϋποθέσεις καταχώρησης της σχετικής αίτησης, οι οποίες είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τίθενται διαζευκτικά και όχι σωρευτικά. Συγκεκριμένα το άρθρο αναφέρει: « τα Οικογενειακά Δικαστήρια δύνανται, με την καταχώριση μίας αίτησης ενός εκ των συζύγων ή και των δύο (2) συζύγων από κοινού, να επιλαμβάνονται της εκδίκασης υποθέσεων σχετικά με τις σχέσεις συζύγων και σχέσεις γονέων και τέκνων στην οποία να περιλαμβάνονται θέματα που αφορούν τη γονική μέριμνα, τη διατροφή, την οικογενειακή στέγη και τη χρήση κινητής περιουσίας».
Σημειώνεται ότι το Οικογενειακό Δικαστήριο διαθέτει διακριτική ευχέρεια ως προς την έκδοση διατάγματος αποκλειστικής χρήσης της συζυγικής στέγης. Η διακριτική αυτή ευχέρεια ασκείται βάσει των πραγματικών περιστατικών κάθε υπόθεσης και με γνώμονα την αρχή της επιείκειας και της προστασίας της οικογένειας.
Συνεπώς, η ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης αποτελεί ουσιώδες μέτρο προστασίας των μελών της οικογένειας κατά τη διάρκεια της διάστασης ή της διαδικασίας διαζυγίου.
